ඉරානය හමුවේ ට්‍රම්ප් අසරණ වෙයි

(ප්‍රදීප් පීරිස්)

“ඇමරිකානු නාවික අවහිර කිරීම දැවැන්ත අසාර්ථකත්වයක්!” – බීබීසී ට්‍රම්ප්ගේ පිස්සුව හෙළි කරයි! “මැද පෙරදිග ඉරානයේ විශිෂ්ට ජයග්‍රහණය!” – ලෝකය කම්පනයට පත් කරන බුද්ධි තොරතුරු!

“අපගේ අවහිර කිරීම ජයග්‍රහණයක් බව ප්‍රකාශ කළ ඇමරිකාවට දැවැන්ත මරණ පහරක්! – ඇමරිකානු හමුදාවන්ගේ ඇස්වලට කුණු දමා සාමාන්‍යයෙන් පලා ගිය ඉරාන නැව්!”

“අපි මුහුද මැද ඉරානය සම්පූර්ණයෙන්ම අවහිර කර ඇති” බවට එක්සත් ජනපද හමුදාව පුරසාරම් දොඩවන අතරතුර, ‘බීබීසී සත්‍යය’ ඉරාන නැව් ඇමරිකානු නාවික අවහිරය අමු අමුවේ බිඳ දමා එය මඟ හැර ඇති බවට මහා සත්‍යය හෙළි කරමින් ලෝකය කම්පනයට පත් කර තිබේ!

මෙම විශිෂ්ට BBC හෙළිදරව්වේ කම්පන සහගත කරුණු…..

එක්සත් ජනපද හමුදාව ඔවුන්ගේ නාවික අවහිර කිරීම ඉතා හොඳින් ක්‍රියාත්මක වන බවත්, අප්‍රේල් 13 වන දින අවහිර කිරීම ආරම්භ වූ දා සිට නැව් 28 ක් පමණ නතර කර ආපසු හරවන ලෙස යොමු කර ඇති බවත් විවෘතව පුරසාරම් දොඩයි.

කෙසේ වෙතත්, BBC තහවුරු කරන ලද ප්‍රධාන පරීක්ෂණයකින් ඉරානයට සම්බන්ධ බොහෝ යාත්‍රා එක්සත් ජනපද අවහිරය බිඳ දමා කිසිදු සිදුවීමකින් තොරව එය මඟ හැර ඇති බවට කම්පන සහගත තොරතුරු අනාවරණය වී තිබේ.

චන්ද්‍රිකා නැව් ලුහුබැඳීමේ දත්ත සහ අනෙකුත් රහසිගත බුද්ධි අංශ පැහැදිලිව පෙන්වා දී ඇත්තේ ඉරාන නැව් එක් දිශාවකට හෝ වෙනත් දිශාවකට එක්සත් ජනපද හමුදා සාර්ථකව මග හැර ගොස් ඇති බවයි.

ඊයේ, ධවල මන්දිරය පුරසාරම් දෙඩුවේ “අපි ඉරානයට දිනකට ඩොලර් මිලියන 500 ක් අහිමි කර ගන්නා” බවයි. නමුත් අද BBC දත්ත ලෝකයට පෙන්වා දී ඇත්තේ ට්‍රම්ප්ගේ ආර්ථික අවහිර කිරීම “සිදුරු සහිත භාජනයක්” බව.

ඇමරිකානු යුද නැව් රවටා ඉරානය අඛණ්ඩව සිදුකරන සමුද්‍රීය වෙළඳාම සුපිරි බලවතා වන ඇමරිකාවට දැවැන්ත රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික හා මිලිටරි අපහසුතාවයකි. ඉරානය අඩපණ කරන බව සිතමින්, එක්සත් ජනපදය ලෝක වේදිකාවේදී මෝඩයෙකු බව,

ඇමෙරිකානු එක්සත් ජනපද පාර්ලිමේන්තු අනුමැතියකින් තොරව යුද්ධයක් කළ නොහැකිවීම ට්‍රම්ප්ව මහා අවුල් සහගත තත්ත්වය පත් කර ඇත.

“ගල්ෆ් දේශපාලනයේ දැවැන්ත නීතිමය භූමිකම්පාවක් ඇති වී තිබේ! ඇමෙරිකානු එක්සත් ජනපද නීතියට අනුව, ජනාධිපතිවරයෙකුට පාර්ලිමේන්තු අනුමැතියකින් තොරව දින 60 කට වඩා යුද්ධ කළ නොහැක! එම දින 60 අවසාන දිනය දැන් මැයි 1 වන දිනෙන් අවසන් වේ!”

“මැයි 1 වන දිනෙන් පසු ඉරානය සමඟ යුද්ධ කරනවාද නැද්ද යන්න පිළිබඳව ට්‍රම්ප්ට එම තීරණාත්මක තීරණය ගත නොහැක! දැන් ඔහුගේම පක්ෂය තුළ ඔහුට එරෙහිව හඬ නැගීමට පටන් ගෙන ඇති නරක ආරංචිය සහ ට්‍රම්ප්ට නීතිය මඟ හැරීමට ඉඩ සලසන රහස් උපාය මාර්ගය දැන් ලෝකය සොලවමින් තිබේ!”

“මැයි 1 න් පසු පාර්ලිමේන්තුව පනත අනුමත කිරීමෙන් පසු ට්‍රම්ප් කුමක් කරයිද යන ප්‍රශ්නය සහ ගල්ෆ් යුද්ධයේ ඉරණම තීරණය කරන දින 60 ක කාල සීමාව!”

මේ අතරතුර අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය විසින් සටන් විරාමය උල්ලංඝනය කිරීම හේතුවෙන් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය විවෘත කළ නොහැකි බව ඉරානය පවසා තිබේ.

අමෙරිකාව විසින් ඉරාන වරායන් අවහිර කිරීම ගෝලීය ආර්ථිකය ප්‍රාණ ඇපයට ගැනීමක් ලෙස ද ඉරාන පාර්ලිමේන්තුවේ කථානායකවරයා සඳහන් කර ඇත.

කෙසේවෙතත් ඉරාන ජනාධිපති මසූඩ් පෙසෙෂ්කියන් සඳහන් කර ඇත්තේ, ඉරානය සාම සාකච්ඡා සඳහා විවෘතව පැවතින බවත්, ඒ සඳහා කැපවීම් කඩකිරීම, අවහිර කිරීම් සහ තර්ජනය කිරීම් සැබෑ සාකච්ඡාවක් සඳහා ප්‍රධාන බාධක වනු ඇති බවය.

මෙවන් පසුබිමක ඉරානය සමඟ නව වටයක සාම සාකච්ඡා ඉදිරි පැය 36 සිට 72 දක්වා කාලය ඇතුළත ආරම්භ වීමට ඉඩ ඇති බව අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ප්‍රකාශ කර තිබුණි.

රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ප්‍රයත්නයන් සඳහා අවස්ථාව ලබා දෙමින් ඉරානය සමඟ පවතින සටන් විරාමය දීර්ඝ කිරීමට ජනාධිපතිවරයා තීරණය කිරීමෙන් පසු මෙම නිවේදනය නිකුත්කර තිබීම සුවිශේෂීය.

‘නිව් යෝර්ක් පෝස්ට්’ පුවත්පත වාර්තා කරන පරිදි, පාකිස්තානය මැදිහත් වී සිදුකරන සාම සාකච්ඡා සාර්ථක මාවතකට අවතීර්ණ වී ඇති අතර, ඒ පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් ජනාධිපති ට්‍රම්ප් පවසා ඇත්තේ “එය සිදුවීමට ඉඩ ඇති” බවය.

පසුගිය දා (22) අවසන් වීමට තිබූ සටන් විරාමය පාකිස්තානයේ ඉල්ලීම පරිදි දීර්ඝ කිරීමට ජනාධිපති ට්‍රම්ප් කටයුතු කළේය.